02.1 Het fonds en de eerste deelnemers

Lees vooral even door onder de lijst met deelnemers aan het fonds.

Een aantal punten uit het reglement van het fonds:
– Iemand die zich verplichte een, zelf te bepalen, som bij te dragen maar niet kon schrijven, moesten dit verklaren in tegenwoordigheid van twee getuigen, die dan uit naam van betrokkenne tekenden. ⁽¹⁾
– De verplichting tot bijdrage aan het fonds werd aangegaan voor de duur van maximaal drie jaar. Daarna werd een nieuwe cyclus van drie jaar aangegaan (of men stopte en had geen rechten meer…).
– Personen die later nog een wekelijkse bijdrage wilden storten, moesten zich verplichten bij te betalen voor de periode vanaf het moment dat de het fonds startte, met een verhoging van 1% per maand. Deze verhoging kwam ten goede aan het algemeen fonds en zou niet van invloed zijn op de verdeling van de zitplaatsen.
– Elke inschrijver mocht ook nog een vrijwillige bijdrage naast de gewone bijdragen doen. De extra bijdrage mocht echter nooit minder dan 10 cent bedragen. Deze gift werd bij het bedrag van inschrijving aangetekend en bij de verdeling van de zitplaatsen in aanmerking genomen.

In het reglement van de Stichting Synagoge was geregeld hoe het er verder aan toe zou gaan. Wanneer bij sluiting van het fonds b.v. bleek dat iemand minder dan 25 gulden aan wekelijkse bijdragen had geschonken, dan werd deze persoon geen zitplaats aangeboden. Uitzondering hierop vormden zij die kunnen bewij­zen dat zij onvermogend waren. Zij konden geheel of gedeelte­lijke vrijstelling krijgen.

Noten

(1) In de collectie van de Universiteit Utrecht is deze kaart te zien, waarschijnlijk gemaakt rond 1828. Als auteurs worden vermeld: Quetelet, Adolphe; Somerhausen; Jobard frères.

De getallen geven per provincie aan op hoeveel inwoners één schoolgaand kind voorkomt.
Voor Limburg was dat 1 kind op de 14,55 inwoners. Analfabetisme was een veel voorkomend verschijnsel, is de conclusie.

In het toenmalige Verenigd Koninkrijk der Nederlanden waren met name West-Vlaanderen (1 op 17), Luik (1 op 15), Oost-Vlaanderen en Limburg (beiden 1 op 14) donkere gebieden. Merk op dat Limburg tegenwoordig in tweeën gesplitst is!

Kaart beter bestuderen: ga dan naar de Speciale collectie UU.

Bron

Bartholomeus, H., (2010) , Joodse geschiedenis te Meerssen, https://www.dutchjewry.org/jews_of_meerssen/meerssen_geschiedenis.shtml