Joodse begraafplaats Meerssen
Rond 1715 kocht Bernard bar Levi (Bernard zoon van Levi), slager en koopman uit de Beekstraat in Meerssen, een stuk grond langs de weg van Meerssen naar Rothem, toen aangeduid als Geulbrugge, nu Tussen de Bruggen.
Hier werd een begraafplaats ingericht voor Joodse mensen.
Op de kadastrale kaart van Meerssen van 1830 is de Joodse begraafplaats opgenomen met een oppervlak van 1.100 m2. De begraafplaats lag direct langs de Geul en erachter lag een vergelijkbaar perceel dat kadastraal beschreven stond als lusttuin. Woningen of boerderijen stonden er niet in de omgeving. Naar verluid werd de begraafplaats in 1868 afgesloten met een ijzeren hek en een mergelmuur.
Er schijnt in 1878 een metaheerhuis * gebouwd te zijn op de begraafplaats, zoals verplicht was bij wet in 1872. Het huisje werd in 1896 herbouwd en stond achter de begraafplaats.
De begraafplaats is een Rijksmonument en is niet toegankelijk voor publiek.
In juli 2021 werd de begraafplaats getroffen door het hoge water van de Geul. Niet dat de begraafplaats overstroomde, maar een iep van het belendende perceel werd ontworteld door de kracht van het water en viel over een groot aantal grafmonumenten. Meer dan 10 grafmonumenten raakten beschadigd en het duurde enige tijd voordat de boom vakkundig verwijderd kon worden. Samen met de RCE is in 2022 een plan voor de verwijdering opgesteld en daarna kon de boom verwijderd worden en de beschadigde grafmonumenten hersteld.
In de synagoge Meerssen is een documentaire te zien over de Joodse begraafplaats, de laatste Joodse Meersenaren en de synagoge, gemaakt voor TVLimburg met dhr. H. Bartholomeus.
* Een metaheerhuis of metaarhuis (Hebreeuws Bet Tohorah) is bedoeld voor het ritueel reinigen van overledenen. Bij deze reiniging wordt het lichaam geheel afgedekt met een laken terwijl er kommen warm water over uitgegoten worden. Slechts een beperkte groep speciaal aangestelde mensen is bij het reinigingsritueel betrokken. Een overleden man wordt door mannen gereinigd, bij een overleden vrouw wordt dit door vrouwen gedaan. Voor de begraving wordt in het metaheerhuis een lijkrede uitgesproken. Daarna wordt de dode onder het reciteren van psalmen ten grave gedragen.
Bronnen (klik om te raadplegen):
Joods Cultureel Kwartier
Wikipedia
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Joods Cultureel Erfgoed Limburg